Norwegia opracowała plan działania mający na celu odejście od stosowania granulatu gumowego na boiskach ze sztuczną trawą i szacuje, że koszt tej zmiany wyniesie 7,35 miliarda koron !
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wraz z Ministerstwem Kultury i Równości Płci w Norwegii wspólnie opracowało plan działania dotyczący przejścia z granulatu gumowego na boiskach ze sztuczną trawą.
Podstawą planu działania jest:
- Granulat gumowy stosowany jako materiał wypełniający boiska ze sztuczną trawą jest źródłem mikroplastiku i może być przenoszony do pobliskiego środowiska.
- Od października 2031 roku w UE będzie obowiązywał zakaz kupowania i sprzedawania sypkich materiałów wypełniających na bazie tworzyw sztucznych, które spełniają kryteria dotyczące mikroplastiku. Oznacza to, że w praktyce granulaty gumowe nie będą już dostępne w sprzedaży jako materiał wypełniający.
- Celem planu jest wsparcie przejścia (konwersji) na bardziej przyjazne dla środowiska materiały wypełniające na boiskach ze sztuczną trawą oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się mikroplastiku.
W planie działania podkreślono ważne inicjatywy, środki i wsparcie, jakie zapewni rząd Norwegii:
| Rodzaj akcji | Opis |
| Wsparcie finansowe i zachęty | Zwiększony wkład w budowę boisk ogrzewanych, wsparcie dla hal piłkarskich, wsparcie dla remediacji skażonej gleby na istniejących boiskach oraz nowe boiska bez granulatu gumowego. |
| Fundusz Ochrony Środowiska | Utworzenie „Funduszu Ochrony Środowiska Piłki Nożnej” z kapitałem początkowym we współpracy z Funduszem Ochrony Środowiska i Norweskim Związkiem Piłki Nożnej (NFF). |
| Badania i innowacje | Wsparcie dla rozwoju i testowania alternatywnych materiałów wypełniających, które mogą zastąpić granulat gumowy w sposób bezpieczny dla środowiska. |
| Mapowanie i zbieranie danych | Gromadzenie i analiza informacji o istniejących boiskach ze sztuczną trawą oraz o tym, które z nich zostaną objęte transformacją. |
| Działania informacyjne i wytyczne | Przygotowanie wytycznych i zaleceń dotyczących sposobu prowadzenia kursów, sposobów ograniczenia rozprzestrzeniania się granulatu oraz zwiększenia dostępności informacji dla użytkowników (klubów, gmin itp.). |
| Zmiany regulacyjne i nadzór | Dostosowanie przepisów ochrony środowiska i przepisów dotyczących boisk ze sztuczną trawą, kontrola i nadzór w celu zapewnienia spełnienia wymagań. |
Wyzwania i koszty
- Przejście na nową gospodarkę będzie prawdopodobnie kosztowne. Wcześniejsze szacunki wskazują, że koszt wdrożenia zmian, oczyszczenia skażonych terenów i wprowadzenia nowych rozwiązań może wynieść około 7,35 mld SEK w ciągu najbliższych 12-13 lat.
- Kluby sportowe i władze miejskie dostrzegają ryzyko w próbowaniu nowych alternatyw, ponieważ nie udowodniono w pełni, że materiały te mają odpowiednią wydajność i trwałość.
- Istnieją wymogi, które mają na celu uniknięcie sytuacji, w której kluby lub gminy ponoszą same całkowite koszty nieudanych inwestycji w materiały alternatywne.
- Plan musi równoważyć ambicje związane z ochroną środowiska z zachowaniem dostępu dzieci i młodzieży do obiektów sportowych, bez generowania dodatkowych kosztów, które mogłyby stworzyć bariery finansowe.
Perspektywa czasowa przejścia jest kluczowa dla zrozumienia zarówno potrzeby inwestycyjnej , jak i wykonalności . Ponieważ boiska ze sztuczną trawą zazwyczaj mają żywotność około 8–12 lat, przejście na alternatywne materiały wypełniające nie nastąpi wszędzie jednocześnie, lecz stopniowo, w miarę jak istniejące boiska będą zbliżać się do końca swojego okresu użytkowania.
Ponieważ transformacja wpływa zarówno na krajowe cele środowiskowe, jak i lokalne potrzeby infrastrukturalne, proponuje się podział odpowiedzialności finansowej między państwo, gminy i związki sportowe. Taki model może pomóc w sprawiedliwym rozłożeniu kosztów, przyspieszając jednocześnie wprowadzanie bardziej zrównoważonych rozwiązań.
W Polsce zauważamy rosnący udział sztucznych boisk – szczególnie Orlików z zasypem organicznym lub z trawami IV-tej generacji czyli trawy bezzasypowe z piaskiem kwarcowym. Naszym zdaniem w północnej Europie lepiej sprawdzają się na Orlikach trawy z piaskiem kwarcowym lub trawy tzw. nisko-zasypowe 45 mm z małą ilości granulatu gumowego.
Duże boiska piłkarskie muszą spełniać wymogi FIFA w zakresie walorów funkcjonalności tj. toczność czy odbicie piłki, amortyzacja oraz opór rotacyjny. Z tego też powodu, tylko trawy z granulatami np. nisko-zasypowe 45 mm z piaskiem kwarcowym ORAZ z małą ilości granulatu gumowego spełniają w/w parametry i jednocześnie są odporne na niskie temp. podczas okresu zimowego.
Jeżeli planujecie wymianę Orlików i zastanawiacie się nad wyboru technologii sztucznej murawy, rodzaju trawy piaskowanej i /lub całkowicie bezzasypowej – prosimy o kontakt emailowy :