Dla polskiego inwestora kluczowe pytanie brzmi: jak nawierzchnia bez zasypu zachowuje się zimą? Najwięcej odpowiedzi dostarcza północ Europy, gdzie powstała wyraźna część realizacji sztucznej trawy bezzasypowej Pure PT.
Skandynawia: kilkadziesiąt boisk w klimacie zbliżonym do polskiego lub klimacie zimniejszym
Sama Norwegia ma ponad 30 boisk w tym systemie, a kolejne powstały w Szwecji (m.in. Göteborg i Lidingö) oraz Danii. Jedną z najstarszych realizacji jest Skedsmo Stadion z 2023 r. Na liście jest także Storsteinnes w północnej Norwegii.
Szczególnie ciekawy jest przypadek klubu Fet IL. Klub ma dwa pełnowymiarowe boiska: jedno z granulatem gumowym, drugie bez zasypu. Według dyrektora klubu wszystkie drużyny wybierają do treningów boisko bezzasypowe. Klub w Bergen po kilku sezonach ocenił nawierzchnię jako najbliższą naturalnej trawie spośród znanych sobie boisk sztucznych.
Niemcy: kluby zawodowe i szkolenie młodzieży
W Niemczech system wybrały m.in. SV Werder Brema – kilka boisk w centrum treningowym przy Weserstadion – oraz FC St. Pauli. Do tego dochodzą Hamburski Związek Piłki Nożnej i wiele klubów amatorskich na północy kraju, od Lubeki po Plön.
ETV Hamburg po roku użytkowania raportuje, że przy niemal 30 cm śniegu w mieście wszystkie drużyny mogły trenować na boisku. Trener zespołu seniorów zwraca uwagę na niską liczbę kontuzji w sezonie. To jednak obserwacja jednego klubu, a nie badanie naukowe – na wnioski o urazowości trzeba poczekać.
Warto też odnotować trzy boiska we Lwowie z lat 2025–2026, w klimacie kontynentalnym bardzo podobnym do polskiego. W Polsce pierwsze realizacje to boisko w Raniżowie na podkarpaciu (2026) oraz duże boisko w Kluczborku.
Dlaczego zima sprzyja rozwiązaniu bez zasypu
Na boisku z granulatem zima to problem eksploatacyjny: zasyp zamarza w skorupę, a odśnieżanie wynosi go z murawy. Każdą zimę trzeba więc kończyć uzupełnianiem i wyrównywaniem granulatu. W systemie bezzasypowym tego etapu nie ma. Nie znaczy to, że zima jest bezproblemowa – zmrożone włókna każdej sztucznej trawy są twardsze, a odśnieżanie musi być prowadzone zgodnie z wytycznymi producenta.
Rekomendacje dla polskich obiektów (opinia autora)
- Orliki i boiska do ok. 2000 m²: Pure PT 28 na macie amortyzującej 6 mm lub 10 mm. Mata 10 mm daje lepszą amortyzację przy dużym obciążeniu dziećmi i młodzieżą. Dla porównania, boisko w Raniżowie – o powierzchni zbliżonej do Orlika – wykonano w wersji 38 mm.
- Boiska pełnowymiarowe: Pure PT 38, z wymogiem FIFA Quality w specyfikacji.
Każdą konfigurację należy potwierdzić badaniami gotowego boiska.
Pytania dla właścicieli sztucznych boisk z granulatem
Zarządcy istniejących boisk nie muszą niczego zmieniać od razu. Powinni jednak przygotować odpowiedzi na kilka pytań przed 2031 r.:
- Ile granulatu zużywa obiekt rocznie i ile lat życia zostanie nawierzchni po 2031 r.?
- Czy kupić zapas z wyprzedzeniem i gdzie go przechowywać – w suchym, zadaszonym miejscu, chronionym przed UV?
- Jak zmieni się cena i dostępność EPDM oraz SBR w miarę zbliżania się zakazu?
- Czy gwarancja na nawierzchnię wymaga utrzymania określonego poziomu zasypu – i co się stanie, gdy uzupełnienie stanie się niemożliwe?
Odpowiedzi będą różne dla każdego obiektu. Dla planowanych modernizacji wniosek jest jednak wspólny: wybór technologii warto podjąć z myślą o realiach po 2031 r., a nie przed nim.