Przez ostatnie dwie dekady boisko ze sztuczną trawą oznaczało w praktyce jedno: włókno, warstwę piasku i granulat gumowy, najczęściej z recyklingu opon (SBR) lub EPDM. To granulat odpowiadał za amortyzację, stabilność stopy i zachowanie piłki. Ten model zaczyna się jednak zmieniać – z powodów regulacyjnych, eksploatacyjnych i sportowych.
Dlaczego rynek szuka alternatywy
Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2055 ograniczyło stosowanie celowo dodawanych mikroplastików. Granulat do syntetycznych nawierzchni sportowych objęto ośmioletnim okresem przejściowym: od 17 października 2031 r. nie będzie można go wprowadzać do obrotu. Wytyczne Komisji z marca 2025 r. doprecyzowały, że zakaz dotyczy także obiektów halowych.
Warto podkreślić, czego przepis nie robi. Istniejące boiska z granulatem nie stają się nielegalne – można na nich grać i je utrzymywać do końca cyklu życia. Uzupełnianie granulatu po 2031 r. będzie jednak możliwe wyłącznie z zapasów zakupionych wcześniej. Dla zarządcy oznacza to pytanie o koszty, magazynowanie i warunki gwarancji.
Na czym polega system bezzasypowy
Pure PT, opracowany przez holenderską firmę TenCate, to nawierzchnia bez jakiegokolwiek zasypu – ani gumowego, ani organicznego, ani piaskowego. Funkcje, które dotąd pełnił granulat, przeniesiono do samej konstrukcji: gęstej, odpowiednio ukształtowanej warstwy włókien oraz elastycznej maty amortyzującej (shockpad) pod spodem. Producent oferuje kilka wariantów, m.in. Pure PT 28 i Pure PT 38 (liczba oznacza wysokość runa w milimetrach).
Z perspektywy inwestora najważniejsze są trzy konsekwencje:
- Brak migracji materiału – nie ma granulatu, który wypłukuje deszcz, wynoszą zawodnicy lub zgarnia odśnieżanie.
- Prostsze utrzymanie – odpada uzupełnianie i wyrównywanie zasypu; producent udziela 12-letniej gwarancji systemowej.
- Łatwiejszy koniec życia trawy – nawierzchnia bez zasypu nie wymaga oddzielania granulatu przed recyklingiem.
Co przyniesie przyszłość ?
Technologia jest stosunkowo młoda: zdecydowana większość z kilkuset realizacji na liście referencyjnej powstała w latach 2024–2026, chociaż są też boiska z 2023 i 2024. Dane terenowe z pełnych 10–12 lat eksploatacji jeszcze nie istnieją, a długoterminową trwałość zabezpiecza na razie przede wszystkim gwarancja. Na rynku są też inne drogi: zasypy organiczne (korek, łupiny kokosa, pestki oliwek), boiska z samym piaskiem oraz bezzasypowe systemy innych producentów. Każda z nich ma swoje ograniczenia – zasypy organiczne gorzej znoszą mróz i ulewy oraz wymagają nawadniania – i każdą warto porównać pod kątem całkowitego kosztu posiadania.
Dlaczego to ważne dla Polski
W Polsce funkcjonuje kilka tysięcy boisk ze sztuczną trawą, w tym ponad 2,5 tysiąca kompleksów Orlik zbudowanych w latach 2008–2012. Wiele z nich czeka na wymianę nawierzchni w perspektywie najbliższych lat, czyli dokładnie w okresie, gdy zbliża się data 2031. Decyzja podjęta dziś określi koszty utrzymania przez kolejną dekadę.
W kolejnych artykułach przyjrzymy się wynikom certyfikacji FIFA Quality oraz doświadczeniom klubów z Niemiec i Skandynawii, gdzie system pracuje w warunkach zimowych.
Źródło: doniesienia z mediów branżowych w Polsce i Europie zachodnie; materiały dot. nowej technologii szt. trawy V-tej generacji, trawy bezzasypowej PURE PT dostępne dzięki uprzejmości Dz. Handlowego firmy TENCATE (kontakt w firmie Tencate : +48 693 512 350)